5+ΑΡΧΑΙΑ+ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ+ΘΡΗΣΚΕΙΑ

=ΟΜΑΔΑ 5η=

//ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΑΠΟ ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ//

Θρησκεία. α) Αρχαία θρησκεία. Η πρώτη θρησκεία στην Αίγυπτο ήταν τοπικιστική. Ο καθένας πίστευε στον προστάτη θεό του χωριού του, ύστερα στο θεό της περιφέρειάς του, που παριστανόταν με σύμβολα π.χ. ο Άνουβης ήταν θεός με κεφάλι σκυλίσιο, η Μουτ παρουσιαζόταν σαν γύπας κ.λπ.. Όταν ενώθηκε η χώρα σ' ένα ενιαίο κράτος, οι Αιγύπτιοι προσπαθώντας να εξηγήσουν την κοσμογονία. δημιούργησαν το θεό Χαπερά. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι πίστευαν πως ο Ήλιος ήταν το μάτι του Θεού και κατά τη νύχτα που έσβηνε ο Ήλιος, ο Θεός έκανε δεύτερο μάτι, τη Σελήνη. Οι άντρες κι οι γυναίκες βγήκαν από το σώμα του θεού Χαπερά και με τα δάκρυά του πήραν ζωή, αυξήθηκαν και κυρίεψαν τη Γη. Ο Χαπερά κι η Σκιά του γέννησαν το Σου και την Τεφνούτ (δηλ. αντίστοιχα τον αέρα και την ξηρασία). Ο Σου και η Τεφνούτ γέννησαν το θεό της Γης Σεβ και τη θεά του Ουρανού Νουτ. Ο Σεβ και η Νουτ γέννησαν τον Όσιρη, τον Ώρο, το Σηθ, το Ρα και τη Νέφθιδα. Ο Ρα ήταν ο πρώτος θεός και βασιλιάς της Ηλιούπολης στην αρχαία Αίγυπτο. Πολλοί μύθοι συνδέονταν με τη γέννηση των θεών και με τις περιπέτειές τους. Στην ιστορική περίοδο εμφανίστηκε προστάτης των φαραώ, ο Ώρος Ιερακοκέφαλος. Οι φαραώ των πρώτων δυναστειών θεωρούνταν άμεσοι διάδοχοι και αντιπρόσωποί του στη Γη. Κάθε δυο χρόνια γινόταν προς τιμή του μεγάλη γιορτή, που ονομαζόταν "Λατρεία του Ώρου". Όταν στον αιγυπτιακό θρόνο ανέβηκαν Μεμφίτες βασιλιάδες, εμφανίστηκε και επικράτησε η λατρεία του Ρα, θεού της Ηλιούπολης. Οι ιερείς του στην Ηλιούπολη ανάπτυξαν αξιόλογη πνευματική, θρησκευτική κίνηση. Λέγεται πως την Ηλιούπολη επισκέφτηκε αργότερα και ο Πλάτωνας για να πλουτίσει τις γνώσεις του από τους εκεί λόγιους ιερείς. Από την τέταρτη δυναστεία κι ύστερα όλοι οι βασιλιάδες ονομάζονταν γιοι του Ρα. Ο θεός ήταν δημιουργός θεών και ανθρώπων, δημιουργός της Γης και του Ουρανού. Όταν όμως έγινε η Θήβα πρωτεύουσα της Αιγύπτου, επιβλήθηκε η λατρεία του Άμμωνα σ' ολόκληρη τη χώρα. Την ίδια εποχή, εκτός από την επίσημη θρησκεία, εμφανίστηκε, ως θρησκευτική λαϊκή τάση, η λατρεία ενός νέου θεού, του Όσιρη. Τα πάθη του θεού αυτού, που τον δημιούργησε η φαντασία ενός λαού βασικά φτωχού και δυστυχισμένου, συγκίνησαν γενεές Αιγυπτίων. Ο Όσιρης ήταν θεός των νεκρών. Μετά το θάνατό του, το πτώμα του κατατεμαχίστηκε από το Σηθ το επανασυναρμολόγησε η γυναίκα του Ίσιδα και ταριχεύτηκε από τον Άνουβη. Έτσι έμεινε ακατάλυτος στους αιώνες. Στον Ουρανό ο Όσιρης περνούσε γαλήνια ζωή, απολαμβάνοντας όλα τ' αγαθά της Γης. Αυτή η μεταθανάτια ζωή, η γεμάτη υποσχέσεις για μια ουράνια ευτυχία, έγινε το ιδανικό του Αιγύπτιου πιστού. Ο φαραώ Αμένωφης ο Δ΄ κατέλυσε την επίσημη λατρεία του ηλιακού δίσκου Άτεν. Η νέα λατρεία ήταν ύμνος στη δημιουργική ενέργεια του ζωοδότη Ήλιου. Όταν πέθανε όμως ο Αμένωφης, το ιερατείο του Άμμωνα επιβλήθηκε και πάλι στο κράτος. Στη δυναστεία των Σαϊτών λατρεύτηκε η Νηΐθ, που οι Έλληνες την ταύτιζαν με την Αθηνά. Η νεκρολατρεία ήταν αρκετά διαδομένη στην Αίγυπτο. Φρόντιζαν τους νεκρούς, έτσι ώστε να διατηρούνται άφθαρτα τα σώματά τους μέσα στους τάφους. Για την ψυχή πίστευαν πως εξακολουθούσε να υπάρχει μέσα στο σώμα, εφόσον το σώμα ήταν ακέραιο. Γι' αυτό οι νεκροί ταριχεύονταν και διατηρούνταν ως μούμιες σε ασφαλισμένους τάφους. Πολλές μούμιες βρέθηκαν ύστερα από ανασκαφές που έγιναν σε αρχαίους αιγυπτιακούς τάφους. Τους νεκρούς τους έθαβαν μαζί με τα αγαπημένα τους αντικείμενα. Πίστευαν πως η ψυχή είχε τις ίδιες υλικές ανάγκες με το ζωντανό άνθρωπο. Γι' αυτό βρέθηκαν στους τάφους στολίδια και μαγειρικά σκεύη. Αργότερα όμως άρχισαν να πιστεύουν πως η ψυχή ήταν κάτι το ξεχωριστό από το σώμα. Η ψυχή ή η διάνοια, όπως την ήθελαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι, ήταν κάτι το θείο και φωτεινό, κάτι που υπήρχε πριν από το σώμα, άφθαρτο κι αιώνιο. Μετά το θάνατο του ανθρώπου περιφερόταν, όπου περιφέρονταν οι πιστοί του θεού. Ζούσαν στο γαλάζιο ουρανό της κοιλάδας του Νείλου. Κατά μια άλλη δοξασία η ψυχή έφευγε μετά το θάνατο σ' άλλη χώρα, όπου βασίλευε ο θεός των νεκρών και ζούσε ζωή αιώνια. Για να πάει στη χώρα αυτή η ψυχή, περνούσε από δύσκολους δρόμους, με πολλά εμπόδια. Ο Όσιρης, ως θεός των νεκρών, ήταν ο μεγάλος κριτής της ψυχής του ανθρώπου, που περνούσε απ' αυτόν για να πάει στο βασίλειο της ευτυχίας. Η κρίση γινόταν με βάση την ηθική ζωή του ανθρώπου στη Γη. Αλλά και πολλές άλλες δοξασίες υπάρχουν για τη μεταθανάτια ζωή στη θρησκεία των αρχαίων Αιγυπτίων. β) Χριστιανισμός. Τη χριστιανική διδασκαλία στην Αίγυπτο την πρωτοδίδαξε ο ευαγγελιστής Μάρκος. Από τον 3ο αι. έκαναν την εμφάνισή τους μοναχοί και ερημίτες. Ο πρώτος ερημίτης ήταν ο Άγιος Αντώνιος (251 - 356). Περίφημο είναι το κοινόβιο του Άγιου Παχωμίου, κοντά στη Θήβα, όπου ζούσαν περίπου 2.000 μοναχοί. Οι χριστιανοί της Αιγύπτου προσπάθησαν να συνδυάσουν τη χριστιανική φιλοσοφία με την αιγυπτιακή φιλοσοφία, χρησιμοποιώντας την κοπτική γραφή. Ό,τι καινούρια ιδέα παρουσιαζόταν, η επίσημη Εκκλησία την καταδίωκε. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρέας παρουσίασε το Χριστιανισμό ως ανώτερη μορφή γνώσης και ο Ωριγένης συνδύασε την ελληνική παιδεία με το Χριστιανισμό. Αλλά και οι δύο διώχτηκαν από την Αλεξάνδρεια για τις ιδέες τους αυτές. Η διαμάχη ανάμεσα στην Εκκλησία και στους χριστιανούς φιλόσοφους κορυφώθηκε στο τέλος του 3ου αι., τότε που ο ιερέας της Αλεξάνδρειας Άρειος αρνιόταν τη θεϊκή φύση του Χριστού. Αφορίστηκε από την Οικουμενική Σύνοδο της Νίκαιας. Το 381 αναγνωρίστηκε πατριάρχης ο αρχηγός της Εκκλησίας της Αιγύπτου. Στην Αίγυπτο άρχισε να αναπτύσσεται η θεωρία του μονοφυσιτισμού που την υποστήριζαν ο πατριάρχης της Αλεξάνδρειας Διόσκουρος και ο αρχιμανδρίτης Ευτύχιος, τους οποίους καταδίκασε η σύνοδος της Χαλκηδόνας. Οι χριστιανοί της Αιγύπτου διαιρέθηκαν σε δυο αντιμαχόμενα στρατόπεδα: στους βασιλικούς, που υποστήριζαν τις αποφάσεις των συνόδων και στους μονοφυσίτες ή ιακωβίτες (οπαδούς του Διόσκουρου του οποίου το κοσμικό όνομα ήταν Ιάκωβος). Οι μονοφυσίτες ήταν περισσότεροι από τους βασιλικούς και προέρχονταν από το λαό. Σήμερα οι χριστιανοί της Αιγύπτου διαιρούνται: α) στους ορθόδοξους, με επικεφαλής τον πατριάρχη Αλεξάνδρειας και β) στους κόπτες, που πιστεύουν στο μονοφυσιτισμό, δηλ. ότι ο Χριστός έχει μόνο μια φύση, τη θεϊκή.

eirini_staurianou ΠΗΓΗ: []